Đánh giá Fujifilm X100VI: chiếc máy chụp đường phố đáng mơ ước

Fujifilm X100VI là máy ảnh compact ống kính cố định 23mm f/2 (tương đương 35mm trên full-frame), cảm biến APS-C 40MP và lần đầu tiên trong dòng X100 có chống rung trong thân máy. Với người chụp đường phố, đây gần như là chiếc máy "đúng gu": nhỏ gọn, trông giống máy phim cổ nên ít gây chú ý, phản ứng nhanh và cho màu đẹp ngay từ file JPEG. Tuy vậy, nó không dành cho tất cả mọi người, và bài này sẽ nói rõ vì sao.

Thiết kế: cổ điển nhưng không chỉ để ngắm

Thân máy giữ kiểu dáng rangefinder quen thuộc với các vòng xoay tốc độ, bù sáng trên đỉnh và vòng khẩu trên ống kính. Ưu điểm thực tế của cách bố trí này là bạn nhìn vào máy khi đang tắt vẫn biết thông số, và có thể chỉnh mà không cần vào menu. Khi đi phố, đây là lợi thế lớn: máy luôn sẵn sàng, bạn chỉ cần bật và bấm.

Thân máy dày hơn bản X100V một chút do thêm bộ chống rung, nhưng vẫn vừa túi áo khoác hoặc túi đeo nhỏ. Màn hình lật hai chiều giúp chụp góc thấp từ thắt lưng, một kỹ thuật rất hữu ích khi bạn không muốn đưa máy lên mắt giữa đám đông.

Kính ngắm lai: điểm khác biệt độc nhất

Dòng X100 nổi tiếng với kính ngắm lai: chuyển giữa ngắm quang học (OVF) và ngắm điện tử (EVF) bằng cần gạt phía trước. Ở chế độ quang học, bạn nhìn thấy cả vùng bên ngoài khung hình, giúp đoán trước người sắp bước vào khung, đúng như cách các nhiếp ảnh gia rangefinder truyền thống làm việc. Chế độ điện tử thì cho xem trước chính xác độ sáng và màu.

Với người chụp đường phố, khả năng "thấy trước" này đáng giá hơn bất kỳ thông số nào. Nó cũng là lý do nhiều người sẵn sàng chọn X100VI thay vì máy có ống kính thay được.

Cảm biến 40MP và chống rung

Cảm biến X-Trans CMOS 5 HR độ phân giải 40MP, cùng loại trên Fujifilm X-T5 và X-H2, cho phép cắt cúp mạnh. Điều này có ý nghĩa thực tế: ống 35mm cố định có thể "giả lập" 50mm hoặc gần 70mm bằng cắt cúp mà vẫn còn đủ điểm ảnh cho mạng xã hội và in khổ vừa. Fujifilm đưa sẵn tính năng teleconverter số với các mức này trong máy.

Chống rung trong thân máy giúp chụp cầm tay ở tốc độ chậm trong hẻm tối hoặc quán xá về đêm. Kết hợp với kính lọc ND tích hợp, bạn có thể chụp nhòe chuyển động người qua lại ở tốc độ chậm ngay giữa ban ngày mà không cần mang kính lọc rời.

Màu sắc và giả lập phim

Đây là lý do nhiều người yêu Fujifilm. Máy có bộ giả lập phim phong phú như Classic Chrome, Classic Negative, Acros, Nostalgic Neg và Reala Ace. Bạn có thể tạo các "công thức" riêng kết hợp giả lập, hạt phim, độ tương phản và lưu vào nút tùy chỉnh. Kết quả là JPEG đẹp ngay khi chụp, tiết kiệm đáng kể thời gian hậu kỳ.

Nếu vẫn muốn chỉnh RAW, các phần mềm như Lightroom và Capture One đều hỗ trợ hồ sơ màu Fujifilm. Bài nên chụp RAW hay JPEG có phân tích riêng cho trường hợp máy có JPEG đẹp như Fujifilm.

Trải nghiệm chụp đường phố thực tế

Lấy nét vùng và màn trập lá

Ống kính 23mm f/2 rất hợp lấy nét vùng: đặt f/8, nét tay ở 2–3 mét và gần như mọi người trong khoảng đó đều nét. Màn trập lá trong ống kính gần như không có tiếng, cực kỳ kín đáo khi đứng gần người khác. Màn trập lá còn cho phép đồng bộ flash ở tốc độ cao, hữu ích khi muốn dùng đèn nhỏ bù sáng ngoài trời.

Lấy nét tự động

Hệ thống AF có nhận diện chủ thể, nhanh hơn rõ so với các đời X100 cũ. Tuy nhiên ống kính đã có tuổi đời thiết kế từ bản X100V, tốc độ lấy nét ở khoảng cách rất gần không nhanh bằng máy ống kính thay được đời mới. Với đường phố, đây hiếm khi là vấn đề.

Ống kính ở khẩu f/2 khi chụp gần

Ở khoảng cách lấy nét gần nhất và khẩu f/2, ảnh có độ mềm và quầng sáng nhẹ. Một số người thích chất "mơ màng" này cho chân dung, người khác thấy phiền. Khép thêm một nấc là xử lý được.

Những điểm cần cân nhắc

X100VI so với các lựa chọn khác

• Ricoh GR III/GR IIIx: nhỏ hơn hẳn, bỏ túi quần được, nhưng không có kính ngắm và thời lượng pin yếu. Hợp người thích chụp nhanh, kín đáo tối đa.
• Fujifilm X-T50 hoặc X-M5 kèm ống pancake: linh hoạt thay ống, giá thường dễ chịu hơn, nhưng thiếu kính ngắm lai.
• Sony A7C II kèm ống 35mm nhỏ: cảm biến full-frame, AF hàng đầu, nhưng tổng thể cồng kềnh hơn và kém "duyên" hơn với người thích trải nghiệm cơ học.

Nếu bạn cần một máy vừa đi phố vừa du lịch với nhiều tiêu cự, hãy xem danh sách máy ảnh du lịch nhỏ gọn.

Mua X100VI ở Việt Nam: lưu ý

Máy từng rơi vào cảnh khan hàng sau khi ra mắt, dẫn đến tình trạng bán chênh giá. Hãy mua tại đại lý chính hãng hoặc cửa hàng uy tín có bảo hành rõ ràng, so sánh giá trước khi quyết định. Với máy cũ, kiểm tra kỹ vòng khẩu, cần gạt kính ngắm và bụi bên trong ống kính, vì ống kính cố định không tháo ra vệ sinh dễ được.

Ai nên mua

X100VI dành cho người muốn một chiếc máy luôn mang theo, chấp nhận giới hạn một tiêu cự để đổi lấy sự gọn nhẹ và cảm hứng chụp. Người chụp đường phố, ghi lại đời sống gia đình, du lịch tối giản sẽ rất hài lòng. Nếu bạn cần tele để chụp thể thao, động vật hay cần nhiều ống kính cho công việc, hãy nhìn sang máy ống kính thay được. Kỹ năng tiếp cận người lạ trên phố mới là yếu tố quyết định ảnh đẹp, và bạn có thể đọc thêm trong bài chụp ảnh đường phố không ngại ngùng.